M YDijital ses dosyaları, depolama ve iletim ihtiyaçlarına göre farklı yöntemlerle sıkıştırılır. Bu yöntemler temel olarak iki ana başlık altında toplanır: lossy (kayıplı) ve lossless (kayıpsız). Bu ayrım, sesin nasıl saklandığını ve dijital zincirde hangi bilgilerin korunduğunu anlamak açısından kritiktir. Lossy ve lossless, sesin “iyi” ya da “kötü” olmasından çok, verinin nasıl işlendiğini tanımlar. Lossy (Kayıplı) … Read more
Dijital sesle ilgili teknik kavramlar arasında bit depth, çoğu zaman sample rate ile birlikte anılır. Ancak bu iki kavram farklı şeyleri ifade eder. Sample rate sesin zamansal çözünürlüğünü, bit depth ise sesin genlik (dinamik) çözünürlüğünü tanımlar. Bit depth (bit derinliği), dijital bir ses örneğinin kaç bitlik bilgiyle temsil edildiğini ifade eder. Bu değer, sesin ne … Read more
Dijital ses kayıtları ve oynatma sistemleri söz konusu olduğunda en sık karşılaşılan teknik kavramlardan biri sample rate’tir. Çoğu zaman “yüksek olursa daha iyi” şeklinde yorumlansa da sample rate, tek başına ses kalitesini belirleyen bir ölçüt değildir. Asıl anlamı, dijital sesin zamansal çözünürlüğüyle ilgilidir. Sample rate (örnekleme hızı), analog bir ses sinyalinin saniyede kaç kez ölçülerek … Read more
Dijital ses dünyasında kalite tartışmaları çoğu zaman bitrate kavramı etrafında döner. Dosya boyutu, yayın kalitesi ve veri aktarımı gibi başlıklar bitrate ile doğrudan ilişkilidir. Ancak bitrate, tek başına “iyi ses” anlamına gelmez; yalnızca taşınan veri miktarını ifade eder. Bitrate, dijital bir ses dosyasının saniyede taşıdığı veri miktarıdır ve genellikle kbps (kilobit per second) birimiyle belirtilir. … Read more
Dijital ses sistemlerinde en sık duyulan teknik kavramlardan biri DAC’tir. Müzik dosyaları, streaming servisleri ve dijital kaynaklar ses bilgisini sayısal (dijital) olarak taşır. Ancak hoparlörlerin ve kulaklıkların çalışabilmesi için bu bilginin analog sinyale dönüştürülmesi gerekir. İşte DAC, bu dönüşümü gerçekleştiren temel bileşendir. DAC (Digital to Analog Converter), dijital ses verisini analog elektrik sinyaline çeviren devredir. … Read more
Hi-fi sistemlerde ses seviyesini ve sürülebilirliği değerlendirirken iki teknik kavram sıkça birlikte anılır: hoparlör hassasiyeti ve amfi gücü (watt). Bu iki değer, çoğu zaman “hangisi daha önemli?” sorusuyla karşı karşıya getirilir. Oysa hassasiyet ve watt, birbirini tamamlayan parametrelerdir; biri olmadan diğeri tek başına sağlıklı bir sonuç vermez. En sade ifadeyle hassasiyet, hoparlörün ne kadar verimli … Read more
Hi-fi sistemlerde en sık tartışılan konulardan biri, amplifikatör ile hoparlör arasındaki empedans ve güç uyumudur. Bu iki kavram çoğu zaman birlikte anılır; ancak aralarındaki ilişkinin nasıl çalıştığı netleşmediğinde yanlış genellemelere varılabilir. Empedans ve güç, sistemin elektriksel davranışını tanımlar. Sesin nasıl duyulduğu ise bu davranışın yalnızca dolaylı bir sonucudur. Empedans Uyumundan Ne Anlaşılmalı? Hoparlör empedansı, amplifikatörün … Read more
Hi-fi sistemlerde amplifikatör teknik özellikleri incelenirken en çok dikkat çeken değerlerden biri güç (watt) bilgisidir. Ancak watt değeri çoğu zaman bağlamından koparılarak yorumlanır ve “yüksek watt = daha iyi ses” gibi basit çıkarımlara yol açar. Oysa amfi gücü, tek başına ses kalitesini tanımlayan bir ölçüt değildir. En temel haliyle amfi gücü, amplifikatörün belirli bir yük … Read more
Hoparlör teknik özelliklerinde belirtilen empedans değeri (örneğin 8 ohm), çoğu zaman sabit bir sayı gibi algılanır. Oysa pratikte hoparlör empedansı, müzik sinyalinin frekansına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu durum, empedans kavramının neden yalnızca tek bir rakamla ifade edilemediğini açıklar. Empedansın değişken yapısı, hoparlörün elektriksel ve mekanik bileşenlerinin birlikte çalışmasının doğal bir sonucudur. Nominal Empedans Ne … Read more
Hoparlör teknik özelliklerinde sıkça karşılaşılan kavramlardan biri hassasiyet (sensitivity) değeridir. Genellikle dB/W/m veya dB/2.83V/1m şeklinde ifade edilen bu ölçüm, bir hoparlörün belirli bir elektriksel giriş karşılığında ne kadar ses üretebildiğini gösterir. Basitçe söylemek gerekirse hoparlör hassasiyeti, hoparlörün ne kadar “kolay sürülebildiğini” ifade eden bir referans değeridir. Ancak bu kavram, çoğu zaman yanlış yorumlanır ve tek … Read more